Oyoqlarning kritik ishemiyasi va yurak ishemik kasalligi bilan og‘rigan bemorlarni xirurgik davolash

Аннотация

Kirish. Oyoqlarning kritik ishemiyasi (KPOI) bo‘lgan bemorlarning aksariyatida yurak ishemik kasalligi uchraydi. Aorto-chanoq sohasida rekonstruktiv operatsiyalardan so‘ng miokard infarkti va o‘lim xavfi yuqori bo‘lib qolmoqda. Shu sababli, yurak va oyoq-qo‘l revaskulyarizatsiyasi bosqichlari bo‘yicha yondashuv dolzarb masala bo‘lib qolmoqda.

Materiallar va metodlar. Mazkur ishda aorto-chanoq segmenti zararlangan va yurak ishemik kasalligi (YIK) bilan kechuvchi 131 nafar bemorda Oyoqlarning kritik ishemiyasi (KPOI)ni davolash natijalari taqdim etiladi. Ushbu bemorlarning barchasida birinchi bosqichda oyoqlarning revaskulyarizatsiya operatsiyasi bajarildi. 88 bemorga bifurkatsion aorto-son shuntlash (BASh) bajarildi (67,2%) va 43 bemorga aorto-chanoq segmentining gibrid rekonstruksiyasi – son arteriyalarining ochiq rekonstruksiyasi va chanoq arteriyalarining endovaskulyar stentlash operatsiyasi bajarildi (32,8%). Barcha bemorlarda kritik ishemiya bartaraf etildi. Gibrid operatsiya qilingan bemorlar orasida o‘lim holati kuzatilmadi. BASh bajarilgan bemorlar orasida esa 1 nafar (1,1%) bemor vafot etdi.

Natijalar. Operatsiyadan so‘ng barcha bemorlarda (100%) oyoqlarning kritik ishemiyasi bartaraf etilib, og‘riqlar yo‘qoldi va ABI 0,4 dan yuqoriga ko‘tarildi. 1-guruhda 1 bemorda (0,76%) o‘tkir miokard infarkti va o‘lim, 5 bemorda (3,8%) ST depressiyasi bilan o‘tkir koronar sindrom kuzatildi. 2-guruhda esa 4 bemorda (3,05%) o‘tkir koronar sindrom qayd etildi, ammo o‘lim holatlari bo‘lmadi.

Xulosa. Oyoqlarning kritik ishemiyasi (OKI) va ishemik yurak kasalligi (IShB) birgalikda uchragan bemorlarda an’anaviy bosqichli yondashuv yuqori xavflar bilan bog‘liq. Tadqiqot natijalari gibrid operatsiyalar jarrohlik shikastlanishini kamaytirishini, kamida 7 kunlik oldindan tayyorgarlik esa kardial barqarorlikni oshirishini ko‘rsatdi. Optimal taktika sifatida oldindan tayyorgarlik, gibrid yondashuv va individual risklarni hisobga olish tavsiya etiladi.