GEMOGLOBIN MIQDORINI ANIQLASHNING ZAMONAVIY USULLARi VA ULARNING KAMCHILIKLARI

Аннотация

Ushbu maqolada gemoglobin miqdorini aniqlashda qo‘llanilayotgan zamonaviy laborator usullar, ularning afzalliklari va kamchiliklari tahlil qilinadi. Shuningdek, sun’iy intellekt asosida ishlab chiqilayotgan yangi texnologiyalarning istiqbollari haqida ma’lumot beriladi.

Kirish: Gemoglobin (Hb) – qizil qon tanachalari (eritrotsitlar) tarkibida joylashgan temir oqsili boʻlib, kislorodni toʻqimalarga yetkazish va karbonat angidridni organizmdan chiqarishda muhim rol oʻynaydi. Gemoglobin miqdorini aniqlash klinik diagnostikada muhim ahamiyatga ega, chunki bu koʻrsatkich anemiya, polisitemiya, gemoglobinopatiyalar va boshqa qon patologiyalarini tashxislash uchun asos boʻlib xizmat qiladi

Maqsad:  1. Gemoglobinni oʻlchashning zamonaviy metodlarini tizimli tahlil qilish.

1. Har bir usulning afzalliklari, cheklovlari va klinik ahamiyatini aniqlash.


2. Yangi texnologiyalar (masalan, sunʼiy intellekt asosidagi tahlil qurilmalari)ning rivojlanish istiqbollarini baholash.

Materiallar va usullar: 1. Spektrofotometrik usullar. - sianmetgemoglobin (HiCN) metodi – xalqaro standart hisoblanadi, lekin toksik reagentlar talab qiladi .- Laurell metodi – immunokimyoviy tahlil, gemoglobin variantlarini aniqlash uchun qoʻllaniladi.

1. Elektrokimyoviy usullar. - glukoza oksidaza kabi biosensorlar – portativ qurilmalarda qoʻllaniladi, lekin interferentsiyaga moyil.


2. Optik sensollar (NIRS, Raman Spektroskopiyasi). - noinvaziv usullar, ammo qon tarkibining oʻzgaruvchanligi natijalarga taʼsir qilishi mumkin.


3. Kapillyar elektroforez. - yuqori aniqlik bilan gemoglobin fraksiyalarini ajratish imkonini beradi.


4. Sunʼiy intellekt asosidagi tahlillar. - smartfon ilovalari va AI yordamida qon rangini tahlil qilish.

Natijalar: Sianmetgemoglobin (HiCN) metodi. Sianmetgemoglobin (HiCN) metodi - bu gemoglobin miqdorini aniqlash uchun xalqaro miqyosda qabul qilingan oltin standart hisoblanadi. Usul gemoglobinni sianid bilan reaksiyaga kirishishi natijasida barqaror sianmetgemoglobin kompleksini hosil qilishiga asoslangan.

Xulosa: Gemoglobin miqdorini aniqlashda har bir metodning o‘ziga xos afzallik va cheklovlari mavjud. Zamonaviy tendensiyalar noinvaziv, portativ va sun’iy intellekt yordamida avtomatlashtirilgan texnologiyalarning rivojlanishini ko‘rsatmoqda. Shunga ko‘ra, har bir klinik holatda diagnostik usul tanlashda texnik imkoniyatlar, xavfsizlik va aniqlik mezonlari hisobga olinishi lozim